DNS Kayıtları Rehberi: A, AAAA, CNAME, MX ve TXT Kaydı

DNS kayıtları yanlış girildiğinde site açılmaz, e-postalar da yolda kaybolur. Siteyi hostinge bağladınız ama tarayıcı hata veriyor, ya da gönderdiğiniz e-posta karşıya ulaşmıyor. Çoğu zaman suçlu tek bir yanlış satırdır. Beş temel kaydı (A, AAAA, CNAME, MX ve TXT) sade bir dille, örnek satırlarla öğreneceksiniz. DNS'i bir telefon rehberi gibi düşünürseniz hepsi yerine oturur. Önce rehberi tanıtacağız, sonra her kaydı sırayla göstereceğiz.

DNS Kaydı Nedir ve Neden Önemlidir?

Tarayıcıya example.com yazdığınızda bilgisayarınız bu adın hangi sunucuya ait olduğunu bilmez. Önce DNS (alan adı sistemi) sunucularına sorar ve cevap olarak bir IP adresi alır. Bu cevabı veren şey DNS kaydıdır. Aşağıdaki tablo beş temel kaydı tek bakışta özetliyor.

DNS, internetin telefon rehberidir

Rehberde isme bakar, numarayı bulursunuz. DNS'te alan adına bakar, IP adresini bulursunuz. Alan adı isimdir, A kaydı numaradır, MX kaydı ise posta adresidir.

Tarayıcıdan sunucuya giden yol üç adımdan oluşur:

1. Tarayıcı, alan adının IP adresini DNS sunucusuna sorar.
2. DNS sunucusu ilgili A veya AAAA kaydını bulur ve IP adresini yanıtlar.
3. Tarayıcı bu IP adresindeki sunucuya bağlanır ve sayfayı alır.

Alan adını henüz almadıysanız önce alan adı nedir ve nasıl alınır rehberine göz atın.

Bir DNS kaydı satırı nasıl okunur?

Her kayıt tek satırdır ve beş alandan oluşur:

example.com.   3600   IN   A   203.0.113.10

• Ad: Kaydın hangi alan adına ait olduğu (example.com.).
• TTL: Kaydın önbellekte kaç saniye tutulacağı. 3600, bir saat demektir.
• Sınıf: Neredeyse her zaman IN yazar, yani internet.
• Tür: A, AAAA, CNAME, MX veya TXT gibi kayıt çeşidi.
• Değer: Kaydın işaret ettiği IP adresi, ad veya metin.

Yukarıdaki satır şunu söyler: example.com için bu IPv4 adresini bir saat boyunca önbellekte tut.

NS kaydı ve nameserver: kayıtları kim yönetir?

NS kaydı, alan adınızın DNS kayıtlarını hangi sunucuların yönettiğini belirtir. Bu sunuculara nameserver (ad sunucusu) denir. A kaydı "site nerede" sorusunu, NS kaydı "kayıtları kim tutuyor" sorusunu yanıtlar.

Nameserver'ı değiştirmek, DNS yönetimini başka bir yere taşımak demektir. Yeni yerde kayıtları yeniden girmeniz gerekir. Alan adını başka bir kayıt kuruluşuna alırken de bu konu önem kazanır; ayrıntılar alan adı transferi sayfasında.

A, AAAA ve CNAME Kaydı: Siteyi Sunucuya Bağlayan Kayıtlar

Ziyaretçi alan adınızı yazdığında ilk bakılan kayıtlar bunlardır. Siteniz üç kayıttan biriyle sunucuya bağlanır. Hangisini seçeceğiniz, elinizde bir IP adresi mi yoksa bir ad mı olduğuna bağlıdır.

A kaydı: alan adından IPv4 adresine

Tanım: A kaydı, alan adını IPv4 adresine bağlar. IPv4, 203.0.113.10 gibi dört sayıdan oluşan klasik IP biçimidir.

Ne zaman kullanılır: Sunucunuzun IP adresini biliyorsanız. Web hosting nedir rehberinde anlattığımız gibi, barındırma sağlayıcısı size bir IP adresi verir. Bu adresi A kaydına girmek yeterlidir.

Örnek satırlar:

example.com.       3600   IN   A   203.0.113.10
www.example.com.   3600   IN   A   203.0.113.10

İlk satır example.com adresini, ikinci satır www ile başlayan adresi aynı sunucuya yönlendirir. İki satırı da girmezseniz ziyaretçilerin yarısı siteye ulaşamayabilir.

Siteniz için paylaşımlı hosting gibi bir paket arıyorsanız, alan adınızı hostinge bağlamaya hazır olduğunuzda paketleri inceleyebilirsiniz.

AAAA kaydı: IPv6 için

Tanım: AAAA kaydı, A kaydının IPv6 karşılığıdır. IPv6, 2001:db8::10 gibi daha uzun ve harf içeren bir IP biçimidir.

Ne zaman kullanılır: Sunucunuz size bir IPv6 adresi verdiyse eklemeniz iyi olur. IPv6 kullanmıyorsanız zorunlu değildir; yalnızca A kaydıyla site sorunsuz çalışır.

example.com.   3600   IN   AAAA   2001:db8::10

Sunucunuzda IPv6 yoksa AAAA kaydı girmeyin. Var olmayan bir adrese işaret eden kayıt, IPv6 kullanan ziyaretçilerde yavaşlığa neden olur.

CNAME kaydı ve A kaydı farkı

Tanım: CNAME kaydı bir adı başka bir ada bağlar. IP adresi yazmazsınız; hedef bir alan adıdır.

Ne zaman kullanılır: Bir hizmet sağlayıcı size IP yerine bir ad veriyorsa. En yaygın örnek www adıdır.

www   3600   IN   CNAME   example.com.

Bu satır, www.example.com adresini example.com adresinin takma adı yapar. example.com değişirse www de onu izler.

İki kaydın farkı aşağıdaki tabloda:

Kısa kural: IP adresiniz varsa A, ad aldıysanız CNAME kullanın.

MX ve TXT Kaydı: E-posta Çalışsın, Alan Adınız Doğrulansın

Web sitesi ve e-posta ayrı yollardan gider. Biri çalışırken diğeri bozuk olabilir. Site açılıyor ama e-posta gelmiyorsa MX kaydına, e-postalarınız spam klasörüne düşüyorsa TXT kayıtlarına (SPF, DKIM, DMARC) bakın.

MX kaydı ve öncelik değeri

MX kaydı, alan adınıza gelen e-postanın hangi sunucuya teslim edileceğini söyler. Posta kutusu adresi gibi düşünün: mektup ev adresine değil, posta kutusuna bırakılır.

example.com.   3600   IN   MX   10   mail.example.com.

Baştaki 10 öncelik değeridir. Düşük sayı yüksek öncelik demektir. Birden fazla MX kaydınız varsa gönderen sunucu önce en küçük sayıyı dener, ulaşamazsa sıradakine geçer.

MX hedefi IP değil, bir ad olmalıdır. Hedefi IP olarak girerseniz çoğu e-posta sunucusu bunu kabul etmez. MX kaydı yanlışsa e-postalar ya hiç gelmez ya da başka bir sunucuya gider; ayrıntıları aşağıdaki sorular bölümünde bulabilirsiniz.

TXT kaydı ne işe yarar?

TXT kaydı serbest metin taşır. Kayıt kendi başına bir yere yönlendirme yapmaz; bilgiyi dış dünyaya duyurur. Kullanım alanları şunlardır:

• Alan adının size ait olduğunu arama motorlarına ve e-posta servislerine kanıtlamak.
• SSL sertifikası verilirken alan adı sahipliğini doğrulamak.
• E-posta güvenliği için SPF, DKIM ve DMARC bilgisini yayımlamak.

Bir servis sizden TXT kaydı isterse, size verilen metni olduğu gibi kopyalayıp yapıştırmanız gerekir. Tek bir karakter farkı doğrulamayı bozar.

SPF, DKIM ve DMARC: e-postanız spam'e düşmesin

Bu üç kayıt, e-postanızın gerçekten sizden geldiğini alıcı sunucuya kanıtlar. Üçü de TXT kaydı olarak girilir.

• SPF: Alan adınız adına hangi sunucuların e-posta gönderebileceğini listeler.
• DKIM: E-postaya dijital bir imza ekler. Alıcı sunucu imzayı doğrularsa mesajın yolda değişmediğini anlar.
• DMARC: SPF veya DKIM kontrolü başarısız olursa alıcının ne yapacağını belirler: hiçbir şey, spam klasörüne at ya da reddet.

Örnek SPF ve DMARC satırları şöyle görünür:

example.com.         3600   IN   TXT   "v=spf1 include:_spf.example.net ~all"
_dmarc.example.com.  3600   IN   TXT   "v=DMARC1; p=none; rua=mailto:dmarc@example.com"

SPF satırındaki ~all ifadesi, listede olmayan sunucuların e-postasını şüpheli sayar. DMARC satırındaki p=none ise yalnızca rapor toplar, e-postaya dokunmaz. Yeni başlayanlar için none ile başlamak güvenlidir. Raporlar temiz çıkınca politikayı sıkılaştırabilirsiniz.

DNS Kaydı Nasıl Eklenir? Adım Adım ve Yayılma Süresi

Kayıt eklemek yaklaşık beş dakikalık iştir. Bekleme süresi ise TTL değerine ve nameserver değişikliğine bağlıdır. cPanel, Plesk veya DirectAdmin gibi panellerde ya da alan adı kayıt kuruluşunun arayüzünde ekranlar değişir, ama mantık aynıdır.

Adım adım DNS kaydı ekleme

1. Panele girin. Alan adınızı yönettiğiniz yere (alan adı veya hosting paneli) giriş yapın.
2. DNS bölge düzenleyicisini açın. Menüde genellikle "DNS Yönetimi" ya da "Bölge Düzenleyici" adıyla bulunur.
3. Kayıt türünü seçin. A, CNAME, MX veya TXT seçeneklerinden ihtiyacınız olanı işaretleyin.
4. Ad ve değeri girin. Kök alan adı için @, alt alan adı için www gibi adı yazın. Değer alanına IP adresini, hedef adı veya metni girin.
5. TTL'yi belirleyin. Emin değilseniz panelin varsayılan değerini bırakın.
6. Kaydedin ve yayılmayı bekleyin. Değişiklik hemen görünmeyebilir; sabırlı olun.

Örnek bölge dosyası

Küçük bir sitenin tipik kayıtları birlikte şöyle görünür:

example.com.         3600   IN   A       203.0.113.10
example.com.         3600   IN   AAAA    2001:db8::10
www.example.com.     3600   IN   CNAME   example.com.
example.com.         3600   IN   MX      10 mail.example.com.
mail.example.com.    3600   IN   A       203.0.113.20
example.com.         3600   IN   TXT     "v=spf1 mx ~all"

Bu bölgede site 203.0.113.10 adresinden, e-posta mail.example.com sunucusundan çalışır. Örnekteki IP adresleri belgeleme amaçlıdır; kendi kayıtlarınıza sağlayıcınızın verdiği adresleri yazın.

TTL nedir ve değişiklik ne zaman yayılır?

TTL (yaşam süresi), kaydın önbellekte kaç saniye tutulacağını gösterir. 3600 değeri bir saat demektir. Bu süre dolmadan DNS sunucuları eski cevabı vermeye devam edebilir.

Bir kaydı değiştirdiğinizde yeni değer genellikle dakikalar içinde görünür. Nameserver değişikliği ise genellikle saatler sürer. Kesin bir süre söylemek mümkün değildir, çünkü önbellekler dünya genelinde farklı zamanlarda yenilenir. Yayılmayı nasıl kontrol edeceğinizi sonraki bölümde dig komutuyla göstereceğiz.

Henüz alan adınızı almadıysanız alan adınızı sorgulayın ve uygun adı seçin. Sonra hosting paketini belirlemek için paketleri karşılaştırın →

İleri Seviye Notlar: TTL Stratejisi, Kökte CNAME ve dig

Bu bölüm sunucu taşıyan ve müşteri sitesi yöneten okuyucular için. Taşıma ve hata ayıklama için üç pratik bilgi var.

Taşıma öncesi TTL'yi düşürmek

Geçişten 24-48 saat önce ilgili A ve AAAA kayıtlarının TTL değerini 300'e çekin. Eski TTL süresi dolana kadar beklemeniz gerekir; yoksa düşürme işe yaramaz. Yeni sunucuda siteyi test edin, IP'yi değiştirin, trafik oturunca TTL'yi eski değerine döndürün.

Dosya, veritabanı ve e-posta taşıma adımları sizin sorumluluğunuzdadır. Sırayı bozmayın: önce içerik, sonra DNS.

Kökte CNAME neden olmaz?

RFC 1034 ve RFC 2181 uyarınca bir CNAME kaydı, aynı adda başka kayıt türüyle bir arada bulunamaz. Kök alan adında NS ve SOA kayıtları zaten vardır. Dolayısıyla @ üzerine CNAME girmek standarda aykırıdır.

Çözüm A kaydıdır. Bazı DNS sağlayıcıları ALIAS, ANAME veya CNAME flattening gibi yöntemlerle bunu aşar. Bu özellik sağlayıcıya bağlıdır; kullandığınız panelde var mı diye kontrol edin.

dig ve nslookup ile sorgulama

Kayıtlarınızı terminalden doğrudan sorgulayabilirsiniz:

dig example.com A +short
dig example.com MX +short
dig example.com TXT +short
nslookup -type=MX example.com

Yayılmayı kontrol ederken farklı çözümleyicilere sorun, örneğin dig @1.1.1.1 example.com A +short ve dig @8.8.8.8 example.com A +short. Cevaplar aynıysa değişiklik büyük ölçüde oturmuştur.

Sıkça Sorulan Sorular

AAAA kaydı nedir, IPv6 kullanmıyorsam eklemem gerekir mi?

AAAA kaydı, alan adını IPv6 adresine bağlar. IPv6 kullanmıyorsanız eklemeniz zorunlu değildir; A kaydı tek başına yeterlidir. Sunucunuz IPv6 adresi veriyorsa eklemeniz iyi olur. Sunucuda IPv6 yokken AAAA girmeyin, yoksa bağlantı sorunları çıkabilir.

Kök alan adına (@) CNAME kaydı eklenebilir mi?

Hayır, standart bunu yasaklar. Kök alan adında NS ve SOA kayıtları bulunur ve CNAME bunlarla aynı adda yer alamaz. Kökte A kaydı kullanın. CNAME'i www gibi alt adlar için saklayın. Bazı sağlayıcılar ALIAS benzeri alternatifler sunar.

MX kaydı yanlış olursa ne olur, e-postalar neden gelmez?

MX yanlışsa gönderen sunucu e-postayı doğru yere teslim edemez. Mesaj ya geri döner ya da başka bir sunucuya gider. En sık hatalar yanlış yazılmış hedef adı, hedefe IP adresi girmek ve eski MX kaydını silmeyi unutmaktır. dig example.com MX +short ile kontrol edin.

DNS kaydı eklendikten sonra değişikliğin yayılması ne kadar sürer?

Kayıt değişikliği genellikle dakikalar içinde görünür. Nameserver değişikliği ise genellikle saatler sürebilir. Süreyi TTL belirler: eski kaydın TTL'si dolmadan bazı çözümleyiciler eski cevabı vermeye devam eder. Kesin saat vaat edilemez; birkaç farklı çözümleyiciyle kontrol edin.

TTL değeri kaç olmalı?

Günlük kullanımda 3600 (bir saat) makul bir değerdir. Sunucu taşıyacaksanız geçişten önce 300'e (beş dakika) düşürün, işiniz bitince eski değere döndürün. Çok düşük TTL sorgu sayısını artırır, çok yüksek TTL ise değişikliklerin yayılmasını yavaşlatır.

Alan adımın DNS kayıtlarını nasıl görebilirim?

İki yol var. Birincisi, DNS yönetim panelinizdeki bölge düzenleyicisine bakmak. İkincisi, terminalden dig example.com A +short veya nslookup -type=MX example.com komutlarını çalıştırmak. Panelde göreceğiniz kayıtlar sizin girdiğiniz hâlidir; komutlar ise dünyanın gördüğü güncel cevabı gösterir.

Sonuç

Beş kayıt, beş iş: A ve AAAA siteyi, CNAME takma adı, MX e-postayı, TXT doğrulamayı yönetir. DNS kayıtları ilk bakışta karmaşık görünür, ama hangi satırın hangi işi yaptığını bildiğinizde sorunu dakikalar içinde bulursunuz. Site açılmazsa A ve AAAA'ya, e-posta gelmezse MX'e, spam sorunu varsa TXT'ye bakın.

Henüz alan adınız yoksa domain fiyatları ve alan adı kaydı sayfasından başlayabilirsiniz. Alan adı ve hosting için Domain'inizi şimdi alın →